ਭੀੜਹੁ ਮੋਕਲਾਈ ਕੀਤੀਅਨੁ ਸਭ ਰਖੇ ਕੁਟੰਬੈ ਨਾਲਿ

Bheeroh Moklai Keetian

Bheeroh Moklai Keetian Sabh Rakhai Kutambai Naal; Beautiful verse from Ramkali Ki Vaar Pauri 3rd Bani Sri Guru Arjan Dev Ji, Page 957 of Sri Guru Granth Sahib Ji.

Explanation in English

Slok Mahalla 5th : (Bheeroh Moklai Keetian Sabh Rakhai Kutambai Naal... )

O Brother! Let us always worship the Lord, by reciting True Name, who has completed all our worldly chores successfully and has cast away all our sufferings and afflictions, protecting all the family interests. The Lord always sustains and cares for His devotees (disciples) like the mother and father who maintain their child with due love and care. O Nanak! All the beings were thrilled with joy when the Lord blessed them with His favours and Grace. (1)

Mahalla 5th: O Lord! Apart from Your True Name, if we are trying to seek other favours from You, then it would amount to inviting various afflictions and sufferings on us. (on our head). O benevolent Lord! May we be bestowed with Your True Name, so as to satiate our hunger for worldly pleasures and possessions, being fully contented. O Nanak! The Lord has enabled the whole world to blossom forth like all the vegetation being filled with greenery, so what to say of this human being? (who is blessed with all the favours). (2)

Pouri: Let us not forsake such a Lord-benefactor, without whose benevolence we cannot exist (thrive) even for a moment. How could we do anything in hiding from Him, when He is pervading equally everywhere within and without. (inside and outside) The Lord has enabled some persons to swim across this ocean of life successfully, who are blessed with His protective care. (whose honour is saved by Him). The persons, blessed with His Grace, is a true saint, gyani (learned person) or one engaged in penance. The person, bestowed with His strength and power is truly great. The person, bestowed with His support, is enabled to bear the unbearable even. Whosoever has imbibed the Guru's teachings, has inculcated the love of the Lord in his heart, through the Guru's guidance. (3)

Download Hukamnama PDF

Download PDF

English Transliteration

Slok Mahalla 5
Bheeroh Moklai Keeteean Sabh Rakhe Kutamb Naal ||
Karaj Aap Savarian So Prabh Sada Sambhaal ||
Prabh Maat Pita Kanth Laida Lahure Baalak Paal ||
Daial Hoe Sabh Jee Jantr Har Naanak Nadar Nihaal ||1||

Mahalla 5
Vin Tudh Hor Je Mangna Sir Dukha Kai Dukh ||
Deh Naam Santokhia Utrai Man Kee Bhukh ||
Gur Van Tin Haria Keetia Naanak Kia Manukh ||2||

Pauri
So Aisa Daataar Manahu Na Veesarai ||
Ghari Na Muhat Chasa Tis Bin Na Sarai ||
Antar Baahar Sang Kia Ko Luk Karai ||
Jis Pat Rakhai Aap So Bhavjal Tarai ||
Bhagath Giani Tapa Jis Kirpa Karai ||
So Poora Pardhaan Jis No Bal Dharai ||
Jisahi Jarae Aap Soee Ajar Jarai ||
Tis Hee Milia Sach Mantr Gur Man Dharai ||3||

Translation in Punjabi

(ਹੇ ਮਨ!) ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕਰ ਜੋ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਆਪ ਸੰਵਾਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਲਾਸੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਰਵਾਰ ਸਮੇਤ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾਪਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅੰਞਾਣੇ ਬਾਲਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ (ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ) ਗਲ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਲ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਹਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉਤੇ ਸਭ ਜੀਵ ਦਿਆਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।1।

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ (ਤੈਥੋਂ) ਕੁਝ ਹੋਰ ਮੰਗਣਾ ਭਾਰੇ ਦੁੱਖ ਸਹੇੜਨੇ ਹਨ; (ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!) ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੇਹ ਤਾਂ ਜੁ ਮੈਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਆ ਜਾਏ ਤੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮੁੱਕ ਜਾਏ। ਹੇ ਨਾਨਕ! ਜਿਸ ਗੁਰੂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਤੇ (ਜੰਗਲ ਦਾ ਸੁੱਕਾ) ਘਾਹ ਹਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕਰਨਾ ਉਸ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਕੇਹੜੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ?।2।

ਅਜੇਹਾ ਦਾਤਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਮਨ ਤੋਂ ਭੁੱਲਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, (ਕਿਉਂਕਿ) ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ (ਉਸ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ) ਘੜੀ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਪਲ ਆਦਿਕ (ਥੋੜਾ ਭੀ ਸਮਾ) ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਗੁਜ਼ਰਦਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਜੀਵ ਦੇ (ਸਦਾ) ਅੰਦਰ (ਵੱਸਦਾ ਹੈ,) ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ (ਚੁਗਿਰਦੇ ਭੀ) ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਕੋਈ ਜੀਵ ਕੋਈ ਕੰਮ ਉਸ ਤੋਂ ਲੁਕਾ-ਛਿਪਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਦਾ ਹੈ (ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ) ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੀ ਰਾਖੀ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਭਗਤ ਹੈ, ਉਹੀ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਉਹੀ ਤਪੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਉਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਮੇਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ (ਵਿਕਾਰਾਂ ਦਾ ਟਾਕਰਾ ਕਰਨ ਲਈ) ਪ੍ਰਭੂ (ਆਤਮਕ) ਤਾਕਤ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। (ਉਂਞ ਮਾਨਸਕ ਤਾਕਤ ਭੀ ਇਕ ਐਸੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਸੰਭਲਣ ਦੀ ਬੜੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰਿੱਧੀਆਂ-ਸਿੱਧੀਆਂ ਵਲ ਪਰਤ ਪੈਂਦਾ ਹੈ) ਇਸ ਡੁਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਉਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਸੰਭਲਣ ਦੀ ਸਹੈਤਾ ਦੇਵੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਟਿਕਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।3।

Hukamnama in Devnagari (Original)

सलोक मः ५ ॥
भीड़हु मोकलाई कीतीअनु सभ रखे कुटंबै नालि ॥
कारज आपि सवारिअनु सो प्रभु सदा संभालि ॥
प्रभु मात पिता कंठि लाइदा लहुड़े बालक पालि ॥
दइआल होए सभ जीअ जंत्र हरि नानक नदरि निहाल ॥१॥

मः ५ ॥
विणु तुधु होरु जि मंगणा सिरि दुखा कै दुख ॥
देहि नामु संतोखीआ उतरै मन की भुख ॥
गुरि वणु तिणु हरिआ कीतिआ नानक किआ मनुख ॥२॥

पउड़ी ॥
सो ऐसा दातारु मनहु न वीसरै ॥
घड़ी न मुहतु चसा तिसु बिनु ना सरै ॥
अंतरि बाहरि संगि किआ को लुकि करै ॥
जिसु पति रखै आपि सो भवजलु तरै ॥
भगतु गिआनी तपा जिसु किरपा करै ॥
सो पूरा परधानु जिस नो बलु धरै ॥
जिसहि जराए आपि सोई अजरु जरै ॥
तिस ही मिलिआ सचु मंत्रु गुर मनि धरै ॥३॥

Hukamnama meaning in Hindi:

(हे भाई! उस प्रभु ने अपने सेवकों को) तंगहाली या संकट से निकालकर खुलापन (संतुष्टि और सुख) बख्शा है और उनके पूरे परिवार की रक्षा की है। उसने स्वयं (अपने सेवकों के) सभी कार्य संवारे हैं, इसलिए उस प्रभु को सदा अपने हृदय में याद रख (संभाल कर रख)। वह प्रभु माता-पिता की तरह अपने छोटे बालकों (जीवों) का पालन-पोषण करता है और उन्हें अपने गले से लगाकर रखता है। हे नानक! जब हरि (प्रभु) अपनी मेहर की नजर से जीव को निहाल कर देते हैं, तो संसार के सभी जीव-जंतु भी उस पर दयाल (कृपालु) हो जाते हैं। ॥१॥

हे प्रभु! तेरे नाम को छोड़कर (तुलना में) कुछ और मांगना अपने सिर पर भारी दुखों को बुलावा देना है। मुझे अपना नाम बख्शो ताकि मेरा मन संतुष्ट हो जाए और मेरे मन की (सांसारिक पदार्थों की) भूख उतर जाए। हे नानक! जिस गुरु ने (अपनी कृपा से) वन और घास के तिनकों तक को हरा-भरा कर दिया, उसके लिए मनुष्यों के मन को (आत्मिक रूप से) हरा-भरा करना कौन सी बड़ी बात है? ॥२॥

ऐसे (सर्व-समर्थ) दातार प्रभु को मन से कभी भी भुलाना नहीं चाहिए। उसके बिना (उसकी याद के बिना) जीवन की एक घड़ी, एक पल या एक चसा (क्षण) भी सुख से नहीं गुजर सकता। वह प्रभु हमारे भीतर भी है और बाहर (सारे संसार में) भी हमारे संग है, फिर कोई जीव उससे छिपकर क्या कर सकता है?

जिसकी लाज (प्रतिष्ठा) प्रभु स्वयं रखता है, वही इस संसार-समुद्र (भवजल) से पार उतरता है। जिस पर वह परमात्मा अपनी कृपा करता है, वही सच्चा भक्त, ज्ञानी और तपस्वी है।

जिसे प्रभु (विकारों से लड़ने का आत्मिक) बल बख्शता है, वही पूर्ण और सर्वत्र आदर पाने वाला (प्रधान) बनता है। (आत्मिक बल मिलने पर अहंकार आदि का डर रहता है, पर) जिसे प्रभु स्वयं सहन करने की शक्ति देता है, वही इस असहनीय अवस्था को संभाल (जर) पाता है। उसी मनुष्य को वह सदा-स्थिर रहने वाला परमात्मा मिलता है, जो गुरु के सच्चे उपदेश (मंत्र) को अपने मन में धारण करता है। ॥३॥