Chet Sangrand
Chet or Chetar [spell in Punjabi ਚੇਤ / ਚੇਤਰ ] [spell in Hindi चेत / चेतर / चैत्र ] is the first month of Desi Calendar / Hindu Bikrami Calendar and Nanakshahi Sikh Calendar.
Beginning of every month is celebrated as 'Sangrand' in all local Gurudwaras. In Sri Guru Granth Sahib Ji, we have two poems of 12-months known as 12 Maha - one is Barah Maha in Raga Tukhari by Sri Guru Nanak Sahib Ji and another is in Raga Manjh by Sri Guru Arjan Dev Ji. We're providing every possible description of month Chaitra from Sri Guru Granth Sahib Ji here:
Chet - Barah Maha Tukhari
ਚੇਤੁ ਬਸੰਤੁ ਭਲਾ ਭਵਰ ਸੁਹਾਵੜੇ ॥ ਬਨ ਫੂਲੇ ਮੰਝ ਬਾਰਿ ਮੈ ਪਿਰੁ ਘਰਿ ਬਾਹੁੜੈ ॥ ਪਿਰੁ ਘਰਿ ਨਹੀ ਆਵੈ ਧਨ ਕਿਉ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ਬਿਰਹਿ ਬਿਰੋਧ ਤਨੁ ਛੀਜੈ ॥ ਕੋਕਿਲ ਅੰਬਿ ਸੁਹਾਵੀ ਬੋਲੈ ਕਿਉ ਦੁਖੁ ਅੰਕਿ ਸਹੀਜੈ ॥ ਭਵਰੁ ਭਵੰਤਾ ਫੂਲੀ ਡਾਲੀ ਕਿਉ ਜੀਵਾ ਮਰੁ ਮਾਏ ॥ ਨਾਨਕ ਚੇਤਿ ਸਹਜਿ ਸੁਖੁ ਪਾਵੈ ਜੇ ਹਰਿ ਵਰੁ ਘਰਿ ਧਨ ਪਾਏ ॥੫॥
Sri Guru Nanak Dev Ji; 12 Maha Tukhari - Page 1107 from Sri Guru Granth Sahib Ji
English Translation:
The months of Chet and Basant are beautiful, and the bumblebees are delightful.
The forests are in bloom, and my Beloved returns home.
If my Beloved does not come home, how can I find peace? My body withers in the pain of separation.
The cuckoo sings sweetly on the mango tree, but how can I endure this sorrow?
The bumblebee hovers around the blooming branches, but how can I live, O mother?
Nanak says, in Chet, one attains peace and bliss if the Lord, the Husband, is found at home. ||5||
Hindi Translation:
चेत और बसंत के महीने सुंदर हैं, और भंवरे मनमोहक हैं।
जंगल खिल उठे हैं, और मेरा प्रिय घर लौट आया है।
यदि मेरा प्रिय घर नहीं आता है, तो मैं शांति कैसे पा सकती हूँ? विरह के दुख से मेरा शरीर क्षीण हो जाता है।
कोयल आम के पेड़ पर मधुर गीत गाती है, लेकिन मैं यह दुख कैसे सहूँ?
भंवरा खिली हुई डालियों के आसपास मंडराता है, लेकिन मैं कैसे जीऊँ, हे माँ?
नानक कहते हैं, चेत में सहज सुख प्राप्त होता है यदि घर में हरि, पति के रूप में मिल जाएं। ||5||
Punjabi Translation:
ਚੇਤ ਅਤੇ ਬਸੰਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਭੰਵਰੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਹਨ।
ਜੰਗਲ ਖਿੜ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਘਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੁਖ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੋਇਲ ਆਮ ਦੇ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਭੰਵਰਾ ਖਿੜੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਵਾਂ, ਹੇ ਮਾਂ?
ਨਾਨਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਚੇਤ ਵਿੱਚ ਸਹਜ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੇਕਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਰੀ, ਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਵੇ। ||5||
Chet - Barah Maha Manjh
ਚੇਤਿ ਗੋਵਿੰਦੁ ਅਰਾਧੀਐ ਹੋਵੈ ਅਨੰਦੁ ਘਣਾ ॥ ਸੰਤ ਜਨਾ ਮਿਲਿ ਪਾਈਐ ਰਸਨਾ ਨਾਮੁ ਭਣਾ ॥ ਜਿਨਿ ਪਾਇਆ ਪ੍ਰਭੁ ਆਪਣਾ ਆਏ ਤਿਸਹਿ ਗਣਾ ॥ ਇਕੁ ਖਿਨੁ ਤਿਸੁ ਬਿਨੁ ਜੀਵਣਾ ਬਿਰਥਾ ਜਨਮੁ ਜਣਾ ॥ ਜਲਿ ਥਲਿ ਮਹੀਅਲਿ ਪੂਰਿਆ ਰਵਿਆ ਵਿਚਿ ਵਣਾ ॥ ਸੋ ਪ੍ਰਭੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਈ ਕਿਤੜਾ ਦੁਖੁ ਗਣਾ ॥ ਜਿਨੀ ਰਾਵਿਆ ਸੋ ਪ੍ਰਭੂ ਤਿੰਨਾ ਭਾਗੁ ਮਣਾ ॥ ਹਰਿ ਦਰਸਨ ਕੰਉ ਮਨੁ ਲੋਚਦਾ ਨਾਨਕ ਪਿਆਸ ਮਨਾ ॥ ਚੇਤਿ ਮਿਲਾਏ ਸੋ ਪ੍ਰਭੂ ਤਿਸ ਕੈ ਪਾਇ ਲਗਾ ॥੨॥
Sri Guru Arjan Dev Ji; 12 Baha Manjh - Page 133 from Sri Guru Granth Sahib Ji
English Translation:
In the month of Chet, meditate upon the Lord, and immense joy will arise.
In the company of saints, one finds the Lord and chants His Name with the tongue.
Whoever has realized their Lord is truly blessed.
Living even for a moment without Him is a wasted life.
He pervades water, land, and sky and is present within the forests.
If one does not remember such a Lord, imagine the suffering they endure!
Those who have remembered and loved that Lord are truly fortunate.
O Nanak, my mind longs for the vision of the Divine; I am thirsty for His presence.
The one who helps me meet the Lord in this month of Chet, I bow at their feet. (2)
Hindi Translation:
चेत महीने में भगवान का ध्यान करो, इससे अपार आनंद की प्राप्ति होगी।
संतजनों की संगति में प्रभु को पाया जाता है और जीभ से उसका नाम जपना चाहिए।
जिसने अपने प्रभु को पा लिया, उसका जीवन धन्य हो जाता है।
एक क्षण भी प्रभु के बिना जीना व्यर्थ है, ऐसा जीवन बेकार माना जाता है।
वह प्रभु जल, थल और आकाश में व्यापक रूप से व्याप्त है और जंगलों में भी समाया हुआ है।
यदि ऐसा प्रभु मन में ना आए, तो सोचो, कितना दुख सहना पड़ेगा!
जिन्होंने उस प्रभु को प्रेम से याद किया, वे बड़े भाग्यशाली हैं।
हे नानक! मेरा मन प्रभु के दर्शन के लिए तरसता है, उसकी उपस्थिति के लिए प्यासी आत्मा है।
जो मुझे इस चेत महीने में प्रभु से मिला दे, मैं उनके चरणों में नतमस्तक होता हूँ। (२)
Punjabi Translation:
ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੋਬਿੰਦ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਆਨੰਦ ਮਿਲੇਗਾ।
ਸੰਤ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਨੂੰ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਸੁਭਾਗਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਕ ਪਲ ਭੀ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੀਊਣਾ ਵਿਰਥਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਅਰਥ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਾ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਸੋਚੋ, ਕਿੰਨਾ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ!
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹਨਾ ਦਾ ਭਾਗ ਜਗਿਆ।
ਹੇ ਨਾਨਕ! ਮੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਤਰਸਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਰੂਹ ਉਸ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਲਈ ਪਿਆਸੀ ਹੈ।
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਦੇਵੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। (੨)
More Mentions of Chet Month
Other than these Month Poems, Guru Ramdas Ji writes on Ang 451 of Sri Guru Granth Sahib Ji;
ਚੜਿ ਚੇਤੁ ਬਸੰਤੁ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਲੀਅ ਰੁਤੇ ॥ ਪਿਰ ਬਾਝੜਿਅਹੁ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਆਂਗਣਿ ਧੂੜਿ ਲੁਤੇ ॥
ਮਨਿ ਆਸ ਉਡੀਣੀ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੁਇ ਨੈਨ ਜੁਤੇ ॥ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਦੇਖਿ ਵਿਗਸੀ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਜਿਉ ਮਾਤ ਸੁਤੇ ॥੪॥
ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਆਪਣੇ ਵੈਰਾਗ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਏਥੇ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਕਿ ਚੇਤਰ ਜੋ ਕਿ ਬਸੰਤ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰੁੱਤ ਹੈ ਪਰ ਬਿਨਾਂ ਪਤੀ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਦੇ ਮੇਰੇ ਵਿਹੜੇ ਧੂੜ ਹੀ ਧੂੜ ਪਈ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨੂੰ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਦੇ ਮੇਲ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਇਤਨਾ ਖੇੜਾ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
In this Shabad, "ਚੜਿ ਚੇਤੁ ਬਸੰਤੁ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਭਲੀਅ ਰੁਤੇ ॥" Guru Ramdas Ji describes how the month of Chet brings the season of Basant, symbolizing a time of joy, beauty, and renewal in nature and life. He says "Without the Beloved (God), life feels desolate and barren, like a courtyard covered in dust."
On Page 927; Sri Guru Arjan Dev Ji has composed this verse under ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ਪੰਜਵਾਂ ਰੁੱਤੀਂ :
ਛੰਤੁ ॥ ਰੁਤਿ ਸਰਸ ਬਸੰਤ ਮਾਹ ਚੇਤੁ ਵੈਸਾਖ ਸੁਖ ਮਾਸੁ ਜੀਉ ॥ ਹਰਿ ਜੀਉ ਨਾਹੁ ਮਿਲਿਆ ਮਉਲਿਆ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸਾਸੁ ਜੀਉ ॥ ਘਰਿ ਨਾਹੁ ਨਿਹਚਲੁ ਅਨਦੁ ਸਖੀਏ ਚਰਨ ਕਮਲ ਪ੍ਰਫੁਲਿਆ ॥ ਸੁੰਦਰੁ ਸੁਘੜੁ ਸੁਜਾਣੁ ਬੇਤਾ ਗੁਣ ਗੋਵਿੰਦ ਅਮੁਲਿਆ ॥ ਵਡਭਾਗਿ ਪਾਇਆ ਦੁਖੁ ਗਵਾਇਆ ਭਈ ਪੂਰਨ ਆਸ ਜੀਉ ॥ ਬਿਨਵੰਤਿ ਨਾਨਕ ਸਰਣਿ ਤੇਰੀ ਮਿਟੀ ਜਮ ਕੀ ਤ੍ਰਾਸ ਜੀਉ ॥੨॥
Guru Arjan Dev Ji speaks - "ਰੁਤਿ ਸਰਸ ਬਸੰਤ ਮਾਹ ਚੇਤੁ ਵੈਸਾਖ ਸੁਖ ਮਾਸੁ ਜੀਉ ॥" Just as Basant (spring) brings beauty, fragrance, and happiness in nature, a soul that meets Waheguru experiences true joy and bliss in life. "ਹਰਿ ਜੀਉ ਨਾਹੁ ਮਿਲਿਆ ਮਉਲਿਆ ਮਨੁ ਤਨੁ ਸਾਸੁ ਜੀਉ ॥" When one attains union with Waheguru, the mind, body, and breath blossom like a flower after rain.
