Kal Taran Guru Nanak Aaya Shabad Lyrics

1. Kal Taran Guru Nanak Aaya Lyrics in Punjabi

ਸੁਣੀ ਪੁਕਾਰਿ ਦਾਤਾਰ ਪ੍ਰਭੁ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਜਗ ਮਾਹਿ ਪਠਾਇਆ।
ਚਰਨ ਧੋਇ ਰਹਰਾਸਿ ਕਰਿ ਚਰਣਾਮ੍ਰਿਤੁ ਸਿਖਾਂ ਪੀਲਾਇਆ।
ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਕਲਿਜੁਗ ਅੰਦਰਿ ਇਕ ਦਿਖਾਇਆ।
ਚਾਰੇ ਪੈਰ ਧਰਮ ਦੇ ਚਾਰਿ ਵਰਨ ਇਕ ਵਰਨੁ ਕਰਾਇਆ।
ਰਾਣਾ ਰੰਕ ਬਰਾਬਰੀ ਪੈਰੀ ਪਵਣਾ ਜਗਿ ਵਰਤਾਇਆ।
ਉਲਟਾ ਖੇਲੁ ਪਿਰੰਮ ਦਾ ਪੈਰਾ ਉਪਰਿ ਸੀਸੁ ਨਿਵਾਇਆ।
ਕਲਿਜੁਗ ਬਾਬੇ ਤਾਰਿਆ ਸਤਿਨਾਮੁ ਪੜ੍ਹਿ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਕਲਿ ਤਾਰਣ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਆਇਆ ॥੨੩॥

ਗੜ ਬਗਦਾਦੁ ਨਿਵਾਇ ਕੈ ਮਕਾ ਮਦੀਨਾ ਸਭੇ ਨਿਵਾਇਆ।
ਸਿਧ ਚਉਰਾਸੀਹ ਮੰਡਲੀ ਖਟਿ ਦਰਸਨਿ ਪਾਖੰਡਿ ਜਿਣਾਇਆ।
ਪਾਤਾਲਾ ਆਕਾਸ ਲਖ ਜੀਤੀ ਧਰਤੀ ਜਗਤ ਸਬਾਇਆ।
ਜੀਤੇ ਨਵ ਖੰਡ ਮੇਦਨੀ ਸਤਿਨਾਮੁ ਦਾ ਚੱਕ੍ਰ ਫਿਰਾਇਆ।
ਦੇਵ ਦਾਨੋ ਰਾਕਸਿ ਦੈਤ ਸਭ ਚਿਤਿ ਗੁਪਤਿ ਸਭਿ ਚਰਨੀ ਲਾਇਆ।
ਇੰਦ੍ਰਾਸਣਿ ਅਪਛਰਾ ਰਾਗ ਰਾਗਨੀ ਮੰਗਲੁ ਗਾਇਆ।
ਭਇਆ ਅਨੰਦ ਜਗਤੁ ਵਿਚਿ ਕਲਿ ਤਾਰਨ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਆਇਆ।
ਹਿੰਦੂ ਮੁਸਲਮਾਣਿ ਨਿਵਾਇਆ ॥੩੭॥

2. Kal Taaran Gur Nanak Aaya Lyrics in English

Suni Pukaar Dataar Prabh,
Gur Nanak Jag Maahe Pathaaya
Charan Dhoye Rahraas Kar,
Charnamrit Sikhan Peelaya

Parbrahm Pooran Brahm,
Kaljug Andar Ik Dikhaya
Chaare Pair Dharm De,
Chaar Varan Ik Varan Karaya

Rana Rank Brabari,
Pairi Pavana Jag Vartaya
Ulta Khel Piramm Da,
Paira Upar Sees Nivaya

Kaljug Baabe Taareya,
Satnam Padh Mantar Sunaya
Kal Taaran Guru Nanak Aaya... (1:23)

Garh Baghdad Nivaye Kai,
Mecca Madina Sabhe Nivaya

Sidh Chaurasi Mandali,
Khatt Darsan Paakhand Jinaya

Pataala Aakas Lakh,
Jeeti Dharti Jagat Sabaya

Jeete Nav Khand Medni,
Satnam Da Chakra Phiraya

Dev Daano Raakas Dait Sabh,
Chit Gupat Sabh Charni Laya

Indrasan Apachhra,
Raag Raagni Mangal Gaya

Bhaya Anand Jagat Vich,
Kal Taaran Guru Nanak Aaya

Hindu Musalmaan Nivaya..
Kal Taaran Guru Nanak Aaya (1:37)

3. Kal Taran Guru Nanak Aaya : English Translation

Translation Vaar 1:23

The Lord, in his benevolence, heard the cries of humanity and sent Guru Nanak to this world.

Guru Nanak, with divine humility, washed his feet and offered praises to God, sharing the nectar of his devotion with his disciples.

In the midst of the darkness of the Kali Yuga, Guru Nanak preached that the divine essence of the universe, whether it be with qualities (Saragun) or without (Nirgun), was one and the same.

With his teachings, Guru Nanak established righteousness upon four pillars, bringing together all the castes of humanity through brotherhood and love.

He taught that the poor and the prince were equal, spreading the importance of bowing humbly at the feet of others.

Through his wisdom, Guru Nanak made even the egotistical submit to the will of the divine.

Baba Nanak, the enlightened one, saved the world from the darkness of Kali Yuga, reciting the "Satinam" mantra for the benefit of all.

Guru Nanak came as the redeemer of the Kali Yuga, shining a light of hope and love in the midst of the world's darkest hour.

Translation of Vaar 1:37

Baghdad and the mighty citadels of the Pirs bowed before his greatness. Mecca and Medina, all humbled by his presence.

The eighty-four Siddhas and the hypocrites of the six schools of Indian philosophy were brought under his sway.

Conquering the millions of worlds, both above and below, he established the cycle of Satinaam, the true name, throughout the nine divisions of the earth.

All gods, demons, rakshasas, daityas, and even Chitragupta, bowed before him in reverence.

Indra and his nymphs sang songs of joy, filling the world with an aura of auspiciousness.

With his coming, Guru Nanak brought deliverance to the dark age of Kaliyug, making both Hindus and Muslims humble and submissive.

4. Kal Taran Guru Nanak Aaya : Video Shabads

In the Video below - Sukhwinder Singh has sung the Pauri 23rd of First Vaar by Bhai Gurdas JI.

In the Video below - Bhai Harjinder Singh Ji Srinagar Wale has sung the Pauri 37th of First Vaar by Bhai Gurdas Ji.

5. Punjabi Translation of Kal Taran Guru Nanak Aaya

Below are the Punjabi translation in Easiest possible language for common Sangat.

੨੩. ਕਲਿ ਤਾਰਣ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕ ਆਇਆ ॥

ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪੁਕਾਰ, ਦਾਤਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ ਰਹਰਾਸ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਆਪਣੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਪਿਲਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਪੂਰਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ ਅਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਇਕ ਹੀ ਜੋਤ ਦਾ ਦਰਸਨ ਕਰਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਚਾਰ ਪੈਰ ਮੁੜ ਖੜੇ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਚਾਰਾਂ ਵਰਣਾਂ (ਜਾਤਾਂ) ਨੂੰ ਇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ।
ਰਾਜੇ ਤੇ ਗਰੀਬ ਸਭ ਬਰਾਬਰ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਇਆ।
ਉਲਟਾ ਪਿਆਰ ਦਾ ਖੇਲ ਵਿਖਾਇਆ — ਜਿੱਥੇ ਮਸਤਕ ਨੀਵਾਂ ਤੇ ਚਰਨ ਉੱਚੇ ਹੋਏ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੱਤਾ, “ਸਤਿ ਨਾਮ” ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣਾਇਆ।
ਕਲ ਤਾਰਣ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਏ।

ਸਧਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਵਾਰਥ

ਜਦੋਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਅਨਿਆਂ, ਪਾਪ ਤੇ ਝੂਠ ਵਧ ਗਿਆ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਸੱਚੇ ਦਾਤਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਸੁਣੀ। ਲੋਕ ਰਾਹ ਭੁੱਲ ਗਏ ਸਨ, ਸੱਚ ਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭੇਜਿਆ ਕਿ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਣ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਚਰਨ ਧੋ ਕੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚਰਨਾਮ੍ਰਿਤ ਵਜੋਂ ਪਿਲਾਇਆ — ਇਹ ਇਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੱਬ ਇੱਕ ਹੈ — ਕੋਈ ਹਿੰਦੂ, ਕੋਈ ਮੁਸਲਮਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਇਕੋ ਹੀ ਜੋਤ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਚਾਰ ਪੈਰ — ਸੱਚ, ਦਇਆ, ਸ਼ੀਲ ਤੇ ਨਿਆਂ — ਮੁੜ ਖੜੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਤ ਪਾਤ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤ ਕੀਤਾ।

ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਵਰਗਾ ਮੰਨਿਆ, ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਉਹ ਖੇਲ ਖੇਡਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣਾ ਹੀ ਅਸਲ ਉੱਚਾਈ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ “ਸਤਿ ਨਾਮ” ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣਾਇਆ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਲਈ ਆਏ ਸਨ।

੩੭. ਭਇਆ ਅਨੰਦ ਜਗਤੁ ਵਿਚਿ ਕਲਿ ਤਾਰਨ ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਆਇਆ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਗਦਾਦ ਨੂੰ ਨਿਵਾਇਆ, ਮੱਕਾ ਤੇ ਮਦੀਨਾ ਸਭ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਾਇਆ।
ਚੌਰਾਸੀ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਤੇ ਛੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਜੀਤ ਲਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੀਤ ਲਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵ ਖੰਡਾਂ ਵਿਚ “ਸਤਿ ਨਾਮ” ਦਾ ਚੱਕਰ ਫਿਰਾਇਆ।
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ — ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਆਕੇ ਨਿਵੇ।
ਇੰਦਰ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਰਾਗ ਤੇ ਰਾਗਨੀਆਂ — ਸਭ ਨੇ ਮੰਗਲ ਗੀਤ ਗਾਏ।
ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ,
ਕਲ ਤਾਰਣ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਏ।
ਹਿੰਦੂ ਤੇ ਮੁਸਲਮਾਨ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਨਿਵੇ।

ਸਧਾਰਨ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਵਾਰਥ

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਨੇ ਕੇਵਲ ਭਾਰਤ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਫੈਲਾਇਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਗਦਾਦ, ਮੱਕਾ ਤੇ ਮਦੀਨਾ ਵਰਗੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਸੂਫੀਆਂ ਤੇ ਫਕੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਤਾਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੱਬ ਕਿਸੇ ਇਕ ਧਰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ — ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੌਰਾਸੀ ਸਿੱਧਾਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਤੇ ਛੇ ਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਪਖੰਡਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੀਤਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭੇਦ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਵ ਖੰਡਾਂ ਵਿੱਚ “ਸਤਿ ਨਾਮ” ਦਾ ਚੱਕਰ ਘੁਮਾਇਆ।
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਰਾਕਸ਼ਸ — ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਨਿਵੇ।

ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਜੀ ਗਏ, ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਅਨੰਦ ਛਾ ਗਿਆ।
ਹਿੰਦੂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੁਸਲਮਾਨ, ਹਰ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇ।

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕਲਿਯੁਗ ਦੇ ਤਾਰਨਹਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਏ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ “ਸਤਿ ਨਾਮ” ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ।

6. Hindi Translation of Kal Taran Guru Nanak Aaya (Vaar 1:23, 1:37)

1:23. कल तारण गुरु नानक आया

सुणी पुकार दातार प्रभ, गुरु नानक जग माहे पठाया
चरन धोय रहरास कर, चरणामृत सिखां पीलाया
पारब्रह्म पूरन ब्रह्म, कलजुग अंदर इक दिखाया
चारे पैर धर्म दे, चार वरन इक वरन कराया
राणा रंक बराबरी, पैरीं पवणा जग वरताया
उल्टा खेल पिरम्म दा, पैर ऊपर सीस निवाया
कलजुग बाबे तारेया, सतनाम पढ़ मंत्र सुणाया
कल तारण गुरु नानक आया

सुनकर दातार (दाता प्रभु) ने पुकार, गुरु नानक को जग में भेजा।
उन्होंने अपने चरण धोकर रहरास (संध्या की प्रार्थना) की, और उस चरणामृत को सिखों को पिलाया।
उन्होंने परम ब्रह्म, पूर्ण ब्रह्म का रूप लेकर कलियुग में एक स्वरूप दिखाया।
धर्म के चारों स्तंभ फिर से स्थापित किए और चारों वर्णों को एक ही वर्ण (समानता) में मिला दिया।
राजा और गरीब — सबको बराबर किया, और सबके सिर झुकाकर अपने चरणों में लगाया।
उन्होंने प्रेम का उल्टा खेल दिखाया — जहाँ सिर ऊपर और पैर नीचे की जगह सिर चरणों में झुका।
कलियुग में बाबा (गुरु नानक) ने सबको तार दिया, और ‘सतनाम’ का मंत्र सुनाया।
कलियुग को तारने के लिए गुरु नानक आए।

सरल हिंदी में भावार्थ

जब संसार पाप और अन्याय से भर गया, तब परमदाता प्रभु ने अपनी दया दृष्टि की। लोगों की पुकार सुनकर उन्होंने गुरु नानक देव जी को धरती पर भेजा। गुरु नानक जी ने आते ही ईश्वर का स्मरण किया, अपने पवित्र चरणों को धोकर वह जल अपने शिष्यों को चरणामृत रूप में दिया। वह संदेश था — शुद्धता और नम्रता का।

गुरु नानक जी ने सभी को समझाया कि ईश्वर एक है और सब उसी के अंश हैं। उन्होंने धर्म के चारों स्तंभ — सत्य, दया, शील और न्याय — को फिर से जीवित किया। समाज में जो ऊँच-नीच का भेद था, उसे मिटा दिया। राजा और गरीब सबको बराबर माना। उन्होंने दिखाया कि सच्चा संत वही है जो अपने अहंकार का सिर झुकाकर दूसरों के चरणों को प्रणाम करे।

गुरु नानक जी ने “सतनाम” का पवित्र मंत्र सुनाया, जिससे मनुष्य का मन निर्मल होता है। उनका जन्म इसीलिए हुआ था — ताकि कलियुग जैसे अंधकारमय समय में मनुष्यता को प्रकाश मिले। सचमुच, कलियुग को तारने के लिए ही गुरु नानक आए थे।

1:37. भया अनंद जगत विच, कलि तारण गुरु नानक आया

गढ़ बगदाद निवाए कै, मक्का मदीना सभे निवाया
सिद्ध चौरासीह मँडली, खट दर्सन पाखंड जिणाया
पातालां आकास लख, जीती धरती जगत सबाया
जीते नव खण्ड मेदनी, सतनाम दा चक्र फिराया
देव दानो राकस दैत सभ, चित गुप्त सभ चरनी लाया
इंद्रासण अपछरा, राग रागनी मंगल गाया
भया अनंद जगत विच, कलि तारण गुरु नानक आया
हिन्दू मुसलमान निवाया।

उन्होंने बगदाद को झुकाया, मक्का और मदीना सबको नमन कराया।
चौरासी सिद्धों की मंडली और छः दर्शनों के पाखंडों को जीता (मिथ्या सिद्ध किया)।
पातालों और आकाशों को लांघकर, सारी धरती और जगत को जीत लिया।
नवखण्ड (नौ खंडों वाली) पृथ्वी पर सतनाम का चक्र फिराया।
देवता, दानव, राक्षस, दैत्य — सभी को अपने चरणों में लगाया।
इंद्रासन, अप्सराएँ, राग और रागिनियाँ — सबने मंगल गीत गाए।
सारे संसार में आनंद छा गया,
कलियुग को तारने के लिए गुरु नानक आए,
और हिंदू-मुसलमान सबने उनके चरणों में शीश नवाया।

सरल हिंदी में भावार्थ

गुरु नानक जी ने केवल भारत ही नहीं, बल्कि पूरे संसार में प्रेम और समानता का संदेश फैलाया। उन्होंने बगदाद में जाकर सूफियों और फकीरों से संवाद किया, मक्का और मदीना में भी सत्य का उपदेश दिया।

चौरासी सिद्धों की मंडलियों और छः दर्शनों के झूठे पाखंडों को उन्होंने ज्ञान से जीता। उनका उपदेश था — ईश्वर किसी एक धर्म या स्थान का नहीं, वह सबका है। उन्होंने पृथ्वी, आकाश और पाताल — सब जगह प्रेम का चक्र घुमाया, और सभी जीवों को अपने चरणों में शरण दी।

देवता, दानव, राक्षस, मनुष्य — सभी ने उनके चरणों में शीश झुकाया। जहाँ भी गुरु नानक जी पहुँचे, वहाँ आनंद और शांति का वातावरण फैल गया।
हिंदू और मुसलमान दोनों ने उनके सत्य संदेश को स्वीकार किया। गुरु नानक देव जी वास्तव में कलियुग के उद्धारक बनकर आए — जिन्होंने सबको “सतनाम” के मंत्र से जोड़ा।